Oorlogsmonument Gemeenteplaats

Het oorlogsmonument op de Gemeenteplaats werd in 1926 opgericht als eerbetoon aan de Hemiksemse militairen en opgeëisten die tijdens de Eerste Wereldoorlog omkwamen. Na de Vredesfeesten van 1919 groeide de wens om, net als in andere gemeenten, een blijvende herdenkingsplaats te creëren.

Kunstenaar Alfons De Cuyper ontwierp het monument. Over de locatie werd jarenlang gediscussieerd, maar uiteindelijk kreeg het een plaats op de Gemeenteplaats. Het monument toont een gesneuvelde soldaat en een rouwende vrouw, als symbool voor het verdriet en de dankbaarheid van de Hemiksemnaren. Op de zijpanelen staan de namen van de oorlogsslachtoffers gegraveerd.

Hoewel het monument eind 1926 werd geplaatst, volgde de officiële inhuldiging pas op 12 augustus 1934. Die dag vonden een herdenkingsmis, een optocht en een plechtige ceremonie plaats, bijgewoond door oud-strijders, vertegenwoordigers van de overheid en vele inwoners.

Na bijna honderd jaar op de Gemeenteplaats te hebben gestaan, verhuisde het monument op 14 maart 2024 naar zijn huidige locatie naast de Sint-Niklaaskerk, in het kader van de heraanleg van het dorpscentrum.

Inhuldiging van het monument

Gelegenheidspublicatie Hemiksem en de Eerste Wereldoorlog

Ter gelegenheid van de 100ste verjaardag van het gemeentelijk oorlogsmonument heeft de Confederatie der Vaderlandslievende Groeperingen van Hemiksem, samen met het gemeentebestuur en de Heemkundige Kring Heymissen, de publicatie Hemiksem en de Eerste Wereldoorlog uitgebracht. Het boek belicht verschillende aspecten van de oorlog in Hemiksem. Zo ontdek je hoe de gemeente eruitzag bij het begin van de Eerste Wereldoorlog, de rol van het militair depot Sint-Bernards en de pontonbrug tussen Hemiksem en Bazel.

Ook het dagelijkse leven tijdens de bezetting komt aan bod, met aandacht voor hulpverlening, ontspanning en de opvang van grote groepen kinderen in het kasteel Hemiksemhof. Daarnaast vertelt de publicatie het verhaal van de Hemiksemse militairen en opgeëisten, met bijzondere aandacht voor de slachtoffers.Tot slot wordt gekeken naar de periode na de oorlog, met de Vredesfeesten van 1919, de oud-strijdersverenigingen en de geschiedenis van het oorlogsmonument. Ook de ereparken op de begraafplaats en herinneringen aan twee Hemiksemse oud-strijders krijgen een plaats.

De publicatie kost 10 euro en is verkrijgbaar via de Heemkundige Kring Heymissen en de Confederatie der Vaderlandslievende Groeperingen van Hemiksem.

De Confederatie der Vaderlandslievende Groeperingen van Hemiksem en Heemkring Heymissen gaven in 2016 ook al een boek uit over Hemiksem tijdens de Eerste Wereldoorlog. Die versie uit 2016 kan je hieronder downloaden.