Buitenschoolse opvang en activiteiten (BOA)

Kinderen ontdekken de wereld door te spelen, te bewegen, te creëren en te dromen. In Hemiksem geloven we dat elk kind de kans moet krijgen om te groeien in zijn of haar eigen tempo – op school, thuis én in de vrije tijd.

Met het decreet Buitenschoolse Opvang en Activiteiten (BOA) krijgen lokale besturen de kans om die groeiruimte structureel vorm te geven. Hemiksem grijpt die kans met beide handen. We willen een samenhangend en kwalitatief aanbod van opvang en activiteiten uitbouwen, gedragen door scholen, verenigingen, opvanginitiatieven en gezinnen.

Onze ambitie is helder: we bouwen aan een gemeente waar elk kind zich goed voelt, zich kan ontplooien en zich verbonden weet met anderen. We doen dat stap voor stap, in samenwerking met iedereen die mee het verschil wil maken.

Context en uitgangspunten

Kinderen brengen een groot deel van hun tijd door buiten de schooluren. Die momenten – voor en na school, tijdens vakanties of op woensdagnamiddagen en schoolvrije dagen – bieden een schat aan leerkansen. Toch is die ruimte niet voor elk kind vanzelfsprekend. In onze gemeente willen we ervoor zorgen dat elk kind, ongeacht afkomst, gezinssituatie of mogelijkheden, toegang krijgt tot een gevarieerd en betaalbaar vrijetijdsaanbod. Tegelijk willen we ouders ondersteunen, want zij staan vandaag onder toenemende druk om werk en gezin te combineren.

Daarom kiest Hemiksem voor een geïntegreerde aanpak. We brengen opvang, vrijetijdsbesteding en ontwikkeling samen onder één visie. Het lokaal bestuur neemt daarbij zijn regierol op en verbindt de lokale spelers tot een sterk netwerk van kansen.

We vertrekken vanuit deze uitgangspunten:

• Elk kind telt – het BOA-aanbod is er voor álle kinderen die in Hemiksem wonen of schoollopen.
• Kwaliteit staat centraal – De kwaliteit van de buitenschoolse opvang en de vakantieopvang staat centraal in het BOA-beleid van Hemiksem.
• Vrije tijd is ontwikkelingsruimte – Kinderen leren door te spelen, te ontdekken en tot rust te komen.
• Samen werkt het beter – We geloven in samenwerking tussen gezinnen, scholen, verenigingen en lokale diensten.
• Toegankelijk en betaalbaar – Elk kind verdient gelijke kansen, ongeacht financiële of sociale drempels.
• Diversiteit en verbinding – We omarmen verschillen en zetten in op inclusie en ontmoeting.
• Participatie – Kinderen en ouders krijgen inspraak in het aanbod, zodat het echt aansluit bij hun leefwereld.

Onze visie op BOA in Hemiksem

In Hemiksem zien we het BOA-decreet als een kans om de vrije tijd van kinderen betekenisvol te maken. We willen een omgeving creëren waarin elk kind zich veilig, gezien en gewaardeerd voelt. Een plek waar talenten groeien, waar rust en spel elkaar afwisselen, en waar kinderen hun eigen pad mogen verkennen.

Onze vijf kernideeën:

• Een geïntegreerd aanbod: opvang, spel en activiteiten sluiten naadloos op elkaar aan.
• Ruimte voor talent: kinderen ontdekken hun interesses in sport, cultuur, erfgoed, natuur en meer.
• Tijd voor rust: niet elk kind wil altijd actief zijn – rust en evenwicht maken deel uit van een gezond aanbod.
• Taal als sleutel: via spel en ontmoeting stimuleren we de Nederlandse taal op een natuurlijke, positieve manier.
• Samenwerking als motor: scholen, opvanginitiatieven, jeugdwerk, verenigingen en ouders bouwen samen aan één geheel.

Deze visie krijgt een structurele plaats in het beleid. Ze sluit aan bij het meerjarenplan en bij lopende initiatieven binnen jeugd, cultuur en vrije tijd. Zo groeit BOA in Hemiksem uit tot een duurzaam kader dat kinderen ondersteunt, ouders ontlast en lokale verbondenheid versterkt.

Strategische doelstellingen

Om deze visie waar te maken, kiest Hemiksem voor vijf strategische doelstellingen die richting geven aan het BOA-beleid:

• Brede talentontplooiing voor elk kind: We werken aan een rijk en gevarieerd aanbod aan naschoolse en vakantieactiviteiten. Door spel, sport, cultuur en ontmoeting ontdekken kinderen wat hen boeit en leren ze nieuwe talenten kennen.
• Toegankelijkheid en betaalbaarheid garanderen: We waken erover dat elk kind kan deelnemen, ongeacht financiële of praktische drempels. We zien erop toe dat de tarieven die aangerekend worden, betaalbaar zijn voor iedereen. Daarnaast ondersteunen we gezinnen die het moeilijk hebben om werk en gezin te combineren en voorzien waar mogelijk sociaal toegankelijke tarieven via onder andere de Opstap-pas.
• Kwaliteit en professionalisering verhogen: We investeren in de buitenschoolse kinderopvang en de vakantieopvang om de kwaliteit ervan te verhogen. We zetten in op een kwaliteitsvol aanbod aan activiteiten.
• Participatie en inspraak stimuleren: We luisteren naar kinderen en jongeren bij het samenstellen van het aanbod. Ook ouders en lokale partners krijgen een stem in het Lokaal Samenwerkingsverband, zodat het BOA-beleid echt gedragen wordt door de gemeenschap.
• De regierol van het lokaal bestuur versterken: Het lokaal bestuur neemt een actieve regierol op, met een BOA-coördinator als spilfiguur. Samen met het lokaal samenwerkingsverband brengen we partners samen, zorgen we voor afstemming en blijven we het aanbod verbeteren op maat van Hemiksem.

Acties 

Om de bovenstaande BOA-visie om te zetten in de praktijk, formuleren we vijf acties. Deze acties vormen de leidraad voor de BOA-coördinator in de uitrol van BOA in Hemiksem.

BKO en vakantieopvang uitbesteden aan externe partner

Context

Hemiksem organiseerde tot eind 2025 zelf de buitenschoolse opvang en de vakantieopvang. Om de kwaliteit hiervan te verhogen, besliste het lokaal bestuur om de organisatie van de BKO en vakantieopvang uit te besteden aan een externe partner. Op die manier garanderen we een continu en kwaliteitsvol opvangaanbod voor kleuters en lagereschoolkinderen, op de drie scholen in Hemiksem.

Actie

Eind 2025 werd een samenwerkingsovereenkomst gesloten met Helan. Hun werking start op op 5 januari 2026. Helan zal verplicht zijn om in de loop van 2026 erkend te worden door de gemeenteraad in het kader van de erkenningskaders die zullen worden opgesteld in het licht van deze visie.

Lokaal samenwerkingsverband

Context

Er is momenteel geen formeel of structureel Lokaal Samenwerkingsverband (LSV) actief in Hemiksem. Zo’n LSV is essentieel om het BOA-beleid lokaal gedragen en effectief te maken. Het LSV adviseert het lokaal bestuur over regie en beleidskeuzes, stelt een erkenningskader op voor kwaliteitsvolle BOA-aanbieders, en zet eigen acties op die inspelen op lokale noden. Daarnaast stimuleert het het gebruik van het Nederlands binnen het aanbod en denkt het mee over duidelijke, toegankelijke communicatie. Zo zorgt het LSV voor samenhang, kwaliteit en inclusie in het buitenschoolse aanbod.

Actie

Oprichting en structurele verankering van een Lokaal Samenwerkingsverband dat actief meewerkt aan beleidsontwikkeling, erkenning, communicatie en kwaliteitsbewaking binnen het BOA-beleid. Een deel van de subsidie wordt ingezet voor de opstart en ondersteuning van het LSV. Er wordt een erkenningskader uitgewerkt, conform de DAEB-regelgeving. Het LSV krijgt een adviserende en coördinerende rol, en werkt samen met de BOA-coördinator. Er wordt ook nagedacht over handhaving: het LSV kan signalen verzamelen over niet-naleving en deze doorgeven aan het lokaal bestuur.

BOA-coördinator

Context

Vandaag is er een kernteam aan de slag rond BOA bestaande uit: manager Mens, coördinator HvhK, brugfiguur scholen, coördinator dienst bewegen, beleven en ondernemen. De acties rond BOA zitten verspreid over verschillende diensten

Binnen het organogram is de functie van BOA-coördinator voorzien. De BOA-coördinator speelt een centrale rol in de uitwerking van het BOA-beleid. Hij of zij stemt af met LSV-partners, bewaakt afspraken en ondersteunt de uitvoering. De coördinator signaleert knelpunten en zet aan tot verbeteracties. Daarnaast ontwikkelt hij of zij het lokaal en bovenlokaal BOA-beleid, treedt op als brugfiguur tussen verschillende diensten en bewaakt actief inclusie en toegankelijkheid.

Actie

We werken een functiebeschrijving uit voor de nieuw in te vullen functie van BOA-coördinator met duidelijke opgave van de verwachtingen. Het takenpakket en het profiel worden vooraf scherp gesteld in overleg met relevante partners.

Activiteiten georganiseerd door de dienst beleven, bewegen en ondernemen

Context

Momenteel organiseert de dienst beleven en ondernemen van Hemiksem tijdens de schoolvakantie kampen en activiteiten voor kinderen van Hemiksem. Door de aanstelling van de externe partner verandert ook hun focus en zullen zij een complementair aanbod uitwerken.

Actie

De dienst beleven en ondernemen wil gaten opvullen waar die er eventueel zijn bij de opvangpartner en een complementair aanbod aanbieden. De dienst zal zich hierbij richten op de noden die tijdens bevragingen of andere participatiemomenten naar boven zijn gekomen. Samen met de BOA-coördinator bekijken ze ook welke lokale verenigingen activiteiten of vakantieopvang zouden kunnen organiseren en faciliteren dit.

Organisatieactiviteiten door externe partners in het kader van BOA

Context

Op dit moment is er een beperkt aanbod van activiteiten die georganiseerd worden tijdens de buitenschoolse opvang (bv. sport na school, uitstappen tijdens vakanties, skate-initiaties,…). Het lokaal bestuur wil dit aanbod uitbreiden en differentiëren.

Actie

Het lokaal bestuur wil actief op zoek gaan naar partners om deze activiteiten te organiseren. Voor de organisatie van deze activiteiten worden samenwerkingen opgestart met externe partners (zoals Ivebica). Er wordt een deel van de BOA-subsidie ingezet voor de organisatie en financiering van deze activiteiten door externe partners.

Het LSV fungeert als een forum dat samen met het lokaal bestuur de lokale uitvoering van het BOA-decreet vormgeeft. Het LSV streeft naar een gedragen, kwaliteitsvol en inclusief beleid rond buitenschoolse opvang en activiteiten in Hemiksem. Het is een vrijwillig overlegplatform dat advies verstrekt over het BOA-beleid en fungeert als brug tussen het lokaal bestuur en de betrokken partners.

Inschrijving LSV